Σταυρός

Στη βόρεια Ιθάκη, περίπου 17 χιλιόμετρα από το Βαθύ, ο Σταυρός είναι ο μεγαλύτερος οικισμός της βόρειας πλευράς του νησιού και λειτουργεί ως εμπορικό και τουριστικό κέντρο της περιοχής. Ο οικισμός αναπτύσσεται γύρω από την κεντρική πλατεία, όπου βρίσκονται ο ναός του Σωτήρα, η προτομή του Οδυσσέα και τοπικά καταστήματα εστίασης και φιλοξενίας. Η θέση του τον καθιστά επίσης βάση για εξερεύνηση της βόρειας Ιθάκης.

Η περιοχή συνδέεται στενά με την αρχαιολογική και ομηρική παράδοση της Ιθάκης. Βόρεια του οικισμού, στα Πηλικάτα, βρίσκεται αρχαιολογικός χώρος με κατάλοιπα οικισμού της Πρωτοελλαδικής και Μυκηναϊκής περιόδου, ενώ στην ίδια περιοχή λειτουργεί η Αρχαιολογική Συλλογή Σταυρού. Η αρχαιολογική έρευνα έχει συνδέσει την περιοχή με την αναζήτηση του κέντρου του μυκηναϊκού βασιλείου της Ιθάκης, χωρίς η ταύτιση με το ανάκτορο του Οδυσσέα να θεωρείται οριστικά αποδεδειγμένη.

Περίπου ενάμισι χιλιόμετρο από την πλατεία βρίσκεται ο όρμος της Πόλης, με μικρό λιμανάκι, ψαρόβαρκες και οργανωμένη παραλία. Στη βόρεια πλευρά του όρμου βρίσκονται τα κατάλοιπα της Σπηλιάς του Λοΐζου, όπου έχουν βρεθεί αρχαιολογικά ευρήματα που συνδέονται με τη λατρεία του Οδυσσέα. Η παραλία και ο όρμος αποτελούν μέρος της εμπειρίας του Σταυρού και συνδέουν τον οικισμό με το παράκτιο τοπίο και την αρχαιολογική ιστορία της περιοχής.