Σπήλαιο Ρίζες

Στην περιοχή του Μαραθιά, στο νοτιοανατολικό τμήμα της Ιθάκης, βρίσκεται το Σπήλαιο Ρίζες. Η πρόσβαση ξεκινά από τον δρόμο Βαθέος-Μαραθιά, λίγο πριν από την περιοχή Ανεμοδούρι, και ακολουθεί σύντομο ανηφορικό μονοπάτι περίπου 500 μέτρων. Η διαδρομή διαρκεί περίπου 20 λεπτά και οδηγεί σε ένα σχετικά μεγάλο σπήλαιο, η είσοδος του οποίου γίνεται από μικρό άνοιγμα στον βράχο.

Στο εσωτερικό του σπηλαίου υπάρχει μεγάλο άνοιγμα στην οροφή, από όπου εισέρχονται φως και αέρας, ενώ στο κάτω μέρος του αναπτύσσεται μια γέρικη συκιά με ρίζες που φτάνουν μέσα στον χώρο. Οι ρίζες αυτές πιθανότατα έδωσαν και την ονομασία στο σπήλαιο. Η μορφολογία του συνδέεται με λευκούς λεπτοστρωματώδεις ασβεστόλιθους του σχηματισμού της Βίγλας, ενώ στο εσωτερικό διακρίνονται περιορισμένα σπηλαιοθέματα, όπως σταλακτίτες και κολώνα. Το Γεωπάρκο Κεφαλονιάς–Ιθάκης κατατάσσει τη θέση στους γεωτόπους της Ιθάκης.

Η μεγάλη χωρητικότητα του σπηλαίου επέτρεψε στο παρελθόν τη χρήση του για τη στάβλιση ζώων. Παράλληλα, ορισμένοι μελετητές έχουν προτείνει την ταύτισή του με το ομηρικό Σπήλαιο του Ευμαίου, όπου ο χοιροβοσκός του Οδυσσέα διατηρούσε τα ζώα του. Η ταύτιση αυτή παραμένει ερμηνευτική και συνδέει τη φυσική μορφή του σπηλαίου με την ομηρική τοπογραφία της Ιθάκης.